Veel schuim voelt schoon. Een dikke shampoo voelt vaak rijk en geconcentreerd. Daardoor kan een vloeibaardere wasgel die minder schuimt al snel de indruk wekken dat hij minder goed reinigt.
Toch zegt de hoeveelheid schuim verrassend weinig over hoe goed een product zijn werk doet.
De werking van een shampoo of wasgel wordt vooral bepaald door de reinigers in de formule. Deze stoffen worden ook wel wasstoffen of surfactants genoemd. Juist bij producten voor baby's en kinderen is het interessant om te kijken naar welke reinigers worden gebruikt en hoe mild de totale formule voor de huid is.
Wat doen reinigers precies?
Water alleen verwijdert niet al het vuil van de huid. Vooral talg, oliën en andere vetachtige stoffen laten zich lastig met alleen water wegspoelen. Daar zijn reinigers voor nodig.
Een reiniger kan zich aan de ene kant verbinden met water en aan de andere kant met vet en vuil. Tijdens het wassen helpt dit om vuil en overtollig talg van de huid los te maken, zodat het met het water kan worden afgespoeld.
Daarom vind je reinigers terug in shampoo, douchegel, gezichtsreinigers en wasproducten voor baby's. Toch is de ene reiniger de andere niet.
Wat maakt een reiniger mild?
Op verpakkingen en sociale media wordt veel gesproken over milde en sterke reinigers. In de praktijk ligt dat iets ingewikkelder. De mildheid van een product wordt namelijk niet door één ingrediënt bepaald.
Ook de hoeveelheid van een reiniger, de combinatie met andere reinigers, de pH van het product en de rest van de formule spelen een belangrijke rol. Twee producten kunnen daarom een vergelijkbaar ingrediënt bevatten en toch heel anders aanvoelen op de huid.
Wetenschappelijk onderzoek naar verschillende combinaties van surfactants laat eveneens zien dat de uiteindelijke formule belangrijk is bij het beoordelen van mogelijke huidirritatie. Dat is ook waarom termen als natuurlijk, sulfaatvrij of plantaardig op zichzelf nooit het volledige verhaal vertellen.
Wat gebeurt er als een reiniger te sterk reinigt?
Een reiniger moet vuil en overtollig vet verwijderen. Dat is precies waarvoor hij bedoeld is. Maar de buitenste laag van onze huid bevat ook vetten die een belangrijke rol spelen bij de huidbarrière. Wanneer een product zeer sterk ontvettend werkt, kan de huid na het wassen droger of strakker aanvoelen.
Onderzoek naar huidreiniging laat zien dat bepaalde surfactants invloed kunnen hebben op de eiwitten en lipiden in de buitenste huidlaag.
Een bekende reiniger die regelmatig in wetenschappelijk huidonderzoek wordt gebruikt, is Sodium Lauryl Sulfate, vaak afgekort als SLS. Bij hoge concentraties en gecontroleerde blootstelling wordt SLS zelfs gebruikt om huidirritatie op te wekken en de huidbarrière te onderzoeken.
Dat betekent niet dat ieder product met een sulfaat automatisch slecht is. De concentratie, de combinatie met andere ingrediënten en de totale formulering bepalen uiteindelijk hoe een product zich op de huid gedraagt. Voor ons is die nuance belangrijk. Ingrediënten zijn niet simpelweg goed of fout.
Waarom is mild reinigen interessant bij baby's?
De huid van een baby werkt niet precies hetzelfde als die van een volwassene. Na de geboorte ontwikkelt de huidbarrière zich verder. De babyhuid past zich aan de omgeving buiten de baarmoeder aan en verandert tijdens de eerste levensperiode nog aanzienlijk. Daarom wordt bij verzorgingsproducten voor baby's extra aandacht besteed aan mildheid.
Dat betekent overigens niet dat wassen met een product per definitie slecht is voor de babyhuid. Onderzoek bij gezonde pasgeborenen heeft bijvoorbeeld laten zien dat een goed geformuleerde milde babywash gebruikt kan worden zonder een meetbaar nadelig effect op de ontwikkeling van de huidbarrière ten opzichte van wassen met alleen water.
De vraag is dus niet simpelweg of je water of een wasproduct gebruikt. Belangrijker is welk product je kiest en hoe de formule is samengesteld.
Veel schuim betekent niet dat een product beter reinigt
Dit is een van de meest voorkomende misverstanden rondom shampoo en wasgel. We associëren schuim met schoon. Dat is niet zo vreemd. Schuim voelt prettig tijdens het wassen, verdeelt gemakkelijk over de huid en geeft ons het gevoel dat een product echt aan het werk is.
Maar de hoeveelheid schuim is geen betrouwbare maatstaf voor het reinigende vermogen. Een product kan goed reinigen zonder een grote hoeveelheid schuim te produceren. Andersom betekent een enorme schuimlaag niet automatisch dat huid of haar beter schoon worden.
Schuim is vooral een eigenschap van de gebruikte reinigers en van de manier waarop een formule is opgebouwd. Weinig schuim betekent dus niet dat een product weinig doet.
En wat zegt de dikte van een shampoo?
Eigenlijk geldt voor textuur hetzelfde. Een dikke shampoo of wasgel kan luxer of geconcentreerder aanvoelen, maar de dikte van een product zegt op zichzelf niets over hoe goed het reinigt. De textuur van cosmetica kan tijdens de ontwikkeling worden aangepast met verschillende ingrediënten en formuleringstechnieken. Een vloeibaardere wasgel kan daarom net zo goed effectief reinigen als een dikke gel.
Bij het ontwikkelen van een product worden altijd keuzes gemaakt. Hoe moet het aanvoelen? Hoeveel moet het schuimen? Hoe gemakkelijk moet het uitspoelen? En vooral, hoe moet het product zich gedragen op de huid waarvoor het bedoeld is?
Bij een product voor baby's en kinderen vinden wij mildheid belangrijker dan het creëren van zoveel mogelijk schuim of een zo dik mogelijke structuur.
Welke soorten reinigers bestaan er?
Wie een ingrediëntenlijst bekijkt, komt allerlei verschillende reinigers tegen. Ze kunnen onder andere worden verdeeld in anionische, niet ionische en amfotere reinigers. Die termen zeggen vooral iets over de chemische eigenschappen van de stof. Voor consumenten is vooral belangrijk om te weten dat reinigers sterk van elkaar kunnen verschillen.
SLS behoort bijvoorbeeld tot de anionische reinigers en staat bekend om zijn sterke reinigende eigenschappen. Maar dat betekent niet dat iedere anionische reiniger hetzelfde werkt.
Er bestaan bijvoorbeeld ook reinigers op basis van aminozuren. Daarnaast worden glucosiden veel gebruikt in moderne reinigingsproducten. Deze worden vaak gemaakt op basis van suikers en vetalcoholen van plantaardige oorsprong. Formuleerders combineren verschillende typen reinigers om een balans te vinden tussen schoonmaken, schuim, huidgevoel en mildheid.
Welke reinigers gebruikt Olunaya?
In onze Gentle Pure 2 in 1 Wash gebruiken we drie reinigers:
- Disodium Cocoyl Glutamate
- Lauryl Glucoside
- Coco Glucoside
Lauryl Glucoside en Coco Glucoside behoren tot de glucoside reinigers. Disodium Cocoyl Glutamate is een reiniger op basis van glutaminezuur, een aminozuur.
We hebben bewust voor deze combinatie gekozen omdat onze prioriteit bij de ontwikkeling niet lag bij een extreem dikke wasgel of zoveel mogelijk schuim. We wilden een product dat huid en haartjes goed kan reinigen, terwijl de formule tegelijkertijd past bij de gevoelige huid van baby's en kinderen.
De Gentle Pure 2 in 1 Wash bevat daarnaast onder andere aloë vera, glycerine, zoete amandelolie, jojoba olie en extracten van haver, kamille en calendula. De formule bevat geen SLS en geen SLES.
Mild betekent niet minder effectief
Een milde reiniger is niet hetzelfde als een reiniger die nauwelijks iets doet. Het doel van een goed geformuleerd wasproduct is juist om voldoende vuil en overtollig vet te verwijderen zonder de huid onnodig sterk te ontvetten.
Dat vraagt om balans. En precies daarom kun je de kwaliteit van een wasproduct niet beoordelen aan de hand van één eigenschap. Niet aan de hoeveelheid schuim. Niet aan hoe dik de gel is. En ook niet aan één ingrediënt dat wel of niet op de verpakking staat. De volledige formule telt.
Waar kun je als ouder op letten?
Laat je bij het kiezen van een babywash of shampoo daarom niet alleen leiden door hoeveel bubbels er ontstaan. Kijk vooral naar het totaalplaatje.
Voor welke huid is het product ontwikkeld? Welke reinigers worden gebruikt? Hoe voelt de huid na het wassen? Spoelt het product gemakkelijk af? En past het bij jouw kindje?
Na een bad hoeft een babyhuid niet volledig vetvrij of strak aan te voelen om schoon te zijn. Zacht en comfortabel schoon is meer dan voldoende.
Hall Manning T.J. et al. Skin irritation potential of mixed surfactant systems. Food and Chemical Toxicology, 1998.
Ananthapadmanabhan K.P. et al. Onderzoek naar de invloed van reiniging en surfactants op eiwitten, lipiden en de barrièrefunctie van de huid.
Törmä H. et al. Skin barrier disruption by sodium lauryl sulfate exposure alters epidermal processes during skin repair. 2008.
Lavender T. et al. Randomized controlled trial evaluating a baby wash product on skin barrier function in healthy term neonates. 2013.
Okasaka M. et al. Evaluation of anionic surfactant effects on skin barrier function based on skin permeability. Pharmaceutical Development and Technology, 2019.
